📌 Kısa cevap
Anlaşmalı boşanma davası, eşlerin boşanma, nafaka, tazminat, velayet ve çocukla kişisel ilişki gibi temel konularda anlaşarak evlilik birliğini sona erdirmek için açtıkları davadır.
Bu davanın açılabilmesi için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması, eşlerin boşanma konusunda anlaşması ve hâkimin tarafları duruşmada bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi gerekir.
📖 Detaylı açıklama
Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenmiştir. Bu dava türünde mahkeme, tarafların gerçekten boşanmak isteyip istemediğini ve boşanmanın sonuçları üzerinde anlaşıp anlaşmadıklarını inceler.
Anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için şu şartlar aranır:
- Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler birlikte dava açmalı veya bir eşin açtığı davayı diğer eş kabul etmelidir.
- Taraflar duruşmada hâkim tarafından bizzat dinlenmelidir.
- Hâkim, tarafların hazırladığı boşanma protokolünü uygun bulmalıdır.
Bu şartlardan biri eksikse dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlanmaz.
🧾Anlaşmalı boşanma protokolünde neler olmalıdır?
Protokolde özellikle şu konular açıkça düzenlenmelidir:
- Boşanma iradesi,
- Maddi ve manevi tazminat talepleri,
- Yoksulluk nafakası,
- Çocuk varsa velayet,
- Çocukla kişisel ilişki düzeni,
- İştirak nafakası.
Mal paylaşımı, ziynet eşyaları, ev eşyaları ve kişisel eşyalar protokolde düzenlenebilir; ancak her durumda zorunlu değildir. Fakat düzenlenmezse ileride ayrıca dava konusu yapılabilir.
🧾Hâkim protokole müdahale edebilir mi?
Evet. Hâkim, tarafların ve özellikle çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik yapılmasını isteyebilir.
Taraflar hâkimin önerdiği değişikliği kabul ederse boşanma gerçekleşir. Kabul etmezlerse dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlanmaz.
🧾Görevli ve yetkili mahkeme neresidir?
Anlaşmalı boşanma davasında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir.
Yetkili mahkeme ise eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya eşlerin son 6 ay birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Uygulamada taraflar anlaşmalı oldukları için çoğu zaman birlikte uygun gördükleri yerdeki Aile Mahkemesinde dava açabilmektedir.
❗ En çok yapılan hatalar
- Anlaşmalı boşanma davalarında en sık yapılan hata, eksik veya belirsiz protokol hazırlanmasıdır.
- Özellikle nafaka, velayet, çocukla görüşme düzeni ve tazminat konuları açık yazılmazsa mahkeme protokolü uygun bulmayabilir.
- Bir diğer hata da evlilik süresinin 1 yılı doldurmadan anlaşmalı boşanma davası açılmasıdır. Bu durumda dava anlaşmalı boşanma olarak kabul edilmez.
📌 Ne yapmalısınız? (Net yol haritası)
- Anlaşmalı boşanma düşünülüyorsa önce tarafların bütün sonuçlar üzerinde net şekilde anlaşması gerekir.
- Daha sonra dava dilekçesi ve protokol hazırlanmalı, protokolde özellikle mali sonuçlar ve çocukların durumu açıkça gösterilmelidir.
- Duruşmada her iki eşin de bizzat hazır bulunması gerekir. Avukat olsa bile tarafların hâkim huzurunda boşanma iradesini açıklaması zorunludur.
🧾Örnek
Örneğin eşler boşanma, çocuğun velayetinin annede kalması, babayla hafta sonları kişisel ilişki kurulması, iştirak nafakası ödenmesi ve tarafların birbirinden tazminat istememesi konusunda anlaşmışsa bu hususlar protokole yazılır.
Hâkim protokolü uygun bulur ve tarafların iradelerinin serbest olduğunu görürse anlaşmalı boşanmaya karar verebilir.
🔚 Sonuç
Anlaşmalı boşanma, şartları doğru hazırlanırsa en hızlı sonuçlanan boşanma yoludur. Ancak hızlı olması, basit olduğu anlamına gelmez.
Protokolde eksik veya belirsiz düzenleme yapılması, davanın uzamasına ya da anlaşmalı boşanmanın gerçekleşmemesine neden olabilir. Bu nedenle dava açılmadan önce protokolün dikkatli hazırlanması ve özellikle çocuklar ile mali sonuçlara ilişkin hükümlerin açık yazılması gerekir.
İçerikler güncel mevzuat ve uygulama esasları dikkate alınarak hazırlanır.